Monthly Archives - Czerwiec 2017

Opieka nad osobą po udarze mózgu

Do udaru mózgu dochodzi w wyniku zablokowania dopływu krwi do pewnej części mózgu, prowadzącego do martwicy tkanki mózgowej. Przyczyną są najczęściej zmiany naczyniowe: zakrzepy, zatory i krwotoki śródmózgowe oraz podpajęczynówkowe. U chorych nagle dochodzi do zaburzeń świadomości, a na całym ciele występuje zimny pot. Pojawia się też coraz silniejsza dusznica, zawroty głowy, zaburzenia widzenia oraz paraliż, który najczęściej występuje po jednej stronie ciała. W przypadku wystąpienia takich objawów należy natychmiast wezwać pogotowie.

Informacje

Informacji o możliwościach opieki nad pacjentem po udarze mózgu w ambulatorium lub klinice oraz możliwościach rehabilitacji poszpitalnej należy szukać w:

  • Kasach Chorych
  • Wydziałach Pomocy Społecznej w urzędach gminnych
  • Wydziałach Zdrowia w urzędach gminnych
  • Oddziałach Caritas i Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej

(więcej…)

Stwardnienie rozsiane – gdzie szukać pomocy

Stwardnienie rozsiane, w skrócie SM, jest chorobą neurologiczną centralnego układu nerwowego. Atakuje ona mielinę, która otacza włókna nerwowe w mózgu i rdzeniu kręgowym, odgrywającą ważną rolę w przewodzeniu impulsów nerwowych przez włókna nerwowe w mózgu i rdzeniu kręgowym, odgrywającą ważną rolę w przewodzeniu impulsów nerwowych przez włókna nerwowe. W zaatakowanych miejscach powstają blizny lub stwardnienia. Demielinizacja może następować w różnych miejscach układu nerwowego, dlatego choroba może przyjmować różne postaci, w zależności od tego, które z objawów neurologicznych wystąpią. Najbardziej typowymi objawami są: zapalenie pozagałkowe nerwu wzrokowego, oczopląs, podwójne widzenie, osłabienie wzroku, niezborność ruchów, zaburzenia oddawania moczu, i stolca, kurczowy niedowład kończyn, chwiejność emocjonalna, wyczerpanie psychiczne, skłonność do depresji, zaburzenia mowy i drżenie rąk. Choroba przybiera różne formy. W niespełna 10% przypadków objawy są słabe, z czasem nasilają się nieznacznie i ustępują na długi czas; remisje takie, czyli okresy między atakami (rzutami) mogą być nawet wieloletnie. U niektórych chorych zaostrzenia są znacznie częstsze, mają miejsce nawet co kilka tygodni, a samopoczucie potrafi się zmieniać z dnia na dzień. Choroba może wówczas postępować szybko i doprowadzić do zgonu już po kilku miesiącach. Jednak około 30% chorych unika pogarszania się stanu – choroba nie przyjmuje formy postępującej. Poza tym choroba nie jest śmiertelna i przeciętny okres życia jest prawie równie długi jak u osób, które nie chorują na SM. Chorzy na SM nie są też bardziej podatni na choroby niż przeciętny człowiek. Sm pojawia się zazwyczaj między 20 a 40 rokiem życia (dwie trzecie przypadków) i występuje trzy razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Choroba jest charakterystyczna dla strefy umiarkowanej, a Polska znajduje się w obszarze dużego zagrożenia. Przyczyny choroby nie zostały  do tej pory zidentyfikowane, ale podejrzewa się, że dochodzi do reakcji autoimmunologicznej, być może wywołanej przez utajony wirus.

(więcej…)

Naczyniaki

Naczyniaki są czerwonawymi zmianami na skórze lub błonie śluzowej. Mogą przypominać znamiona barwne lub mieć bardziej skomplikowany kształt. Te łagodne nowotwory są dość częste. Powstają w różnym wieku. Na przykład naczyniaki mózgu objawiają są już u dzieci, a powstają jeszcze w życiu płodowym. Nieprawidłowo wykształcone tętnice i żyły mogą obejmować znaczną część mózgu. Często powodują one zagrożenie krwotokiem, a nawet prawdopodobieństwo zgonu chorego. Dla noworodków zagrożenie stanowią naczyniaki limfatyczne – jeśli rozrastają się w tkankach miękkich szyi lub  klatki piersiowej, to mogą zaburzać funkcje oddechowe. W pierwszych latach życia występują naczyniaki, które tworzą się na powiekach lub w ich okolicy z naczyń krwionośnych bądź chłonnych. Nie są one groźne, często cofają się samoistnie.

Objawy naczyniaków

Naczyniaki mogą różnie wyglądać. Barwa sięga od jasnoczerwonej do sinej. Mogą one wystawać ponad poziom skóry lub być płaskie. Naczyniaki różnią się także rozmiarami – mogą być maleńkimi kropkami, przypominającymi główkę szpilki, lub pokrywać znaczną powierzchnię ciała.

Rodzaje naczyniaków

Najczęstsze naczyniaki to znamiona naczyniowe, które w większość i występują od urodzenia lub pojawiają się u małych dzieci. Istnieje ich kilka podstawowych rodzajów:

Ponad powierzchnię skóry wynoszą się naczyniaki jamiste. Ten typ powstaje z reguły w większych naczyniach krwionośnych. Naczyniaki jamiste mogą być stosunkowo duże. Tworzą się pod skórą lub błoną. Są miękkie, a stosowanie ucisku powoduje, że zanikają.

Naczyniaki płaskie, które niekiedy są lekko wypukłe, pojawiają się na twarzy lub karku dziecka. Z czasem się powiększają i wymagają leczenia, chociaż niekiedy cofają się samoistnie.

Naczyniaki gwiaździste są częste, zarówno  małych, jak i u starszych dzieci. Są jasnoczerwone, w części środkowej znajduje się tętniczka, od której promieniście rozchodzą się naczynia włosowate przypominające nóżki pająka. Dlatego naczyniaki gwiaździste często są określane jako pajączki skórne.

(więcej…)

Opieka nad chorym na raka

Zazwyczaj chorzy na raka mają niewiele czasu na oswojenie się z chorobą. Postawienie diagnozy dzieli od przeprowadzenia operacji na ogół parę dni, najwyżej tygodni. Nowotwór złośliwy musi zostać możliwie szybko zoperowany, jednak pacjent nie powinien niczego przyspieszać i denerwować się terminem operacji. Może natomiast zastanowić się nad wyborem odpowiedniego szpitala i lekarza. Specjaliści z reguły polecają duże szpitale państwowe. I mimo, że opieka w nich nie jest może szczególnie ciepła i serdeczna, to jednak pomoc medyczna stoi na naprawdę wysokim poziomie. Przede wszystkim ze względu na dostęp szpitala do najbardziej nowoczesnych i skutecznych metod leczenia oraz urządzeń medycznych.

Ważne

Dla powodzenia rekonwalescencji chorego na raka niezbędna jest zmiana jego przyzwyczajeń, przestawienie się na pełnowartościową żywność, zażywanie ruchu i wykształcenie umiejętności odprężania się. Niektórzy pacjenci muszą dopiero nauczyć się traktować serio swoje ciało i duszę. Jeśli ktoś napotka na trudności w „nowym” życiu, może zawsze skorzystać z porady psychologa.

(więcej…)

Liszaj czerwony płaski

Liszaj jest to ogólne określenie chorób skóry o przebiegu ostrym lub przewlekłym, charakteryzujących się obecnością małych, płaskich, swędzących grudek, występujących pojedynczo lub w grupach. W wypadku wystąpienia liszaja czerwonego płaskiego, u chorego pojawiają się płaskie, wieloboczne, lśniące grudki, wielkości główki pinezki, barwy jasnoczerwonej, czerwonosinej lub czerwonobrunatnej. Mogą się zlewać (tworzą wówczas układy linijne, obrączkowate). Grudki są często (w przypadku błon śluzowych) pokryte siateczką białych smug lub kropek. Wysypka pojawia się najczęściej po stronie zginaczy przedramion, w okolicy nadgarstków oraz na podudziach. Zmiany skórne mogą objąć swoim zasięgiem także błony śluzowe policzków, język, wargi i genitalia. Czasem wysypka pokrywa cale ciało.

Objawy liszaja czerwonego płaskiego

  • Silny świąd

Błyszczące płaskie grudki o barwie czerwonawej, fioletowe aż po brązowawą z białymi pasmami lub punktami, występujące zwłaszcza po stronie zginaczy przedramion, w okolicy nadgarstków, genitaliów i w jamie ustnej.

Jakie są przyczyny liszaja czerwonego płaskiego?

Przyczyny choroby nie zostały dotychczas dokładnie poznane, ale wiadomo, iż podobną wysypkę wywołują niektóre leki, np. arsen, bizmut i złoto oraz wywoływacze filmów barwnych. Wysypka może towarzyszyć innych chorobom skóry i narządów. Czynnikiem wywołującym liszaj może być nawet stres. U dzieci liszaj czerwony płaski występuje rzadko.

Jak leczy się liszaj czerwony płaski?

W wielu przypadkach liszaj goi się samoczynnie, ale równie często ma ciężki przebieg. Trudność w leczeniu polega głównie na tym, że nie znając przyczyny choroby, można leczyć jedynie jej objawy. Pacjenci otrzymują zazwyczaj lek antyhistaminowy, który łagodzi swędzenie wysypki. Jeżeli wysypka ma ograniczony zasięg, wówczas co trzy tygodnie lekarz wstrzykuje specjalny środek (zawiesina triamcinolonu połączona z roztworem soli fizjologicznej). Skórę można także smarować maścią, kremem lub płynnym roztworem zawierającym kortykosterydy.

(więcej…)

Upośledzenie umysłowe u dzieci

O upośledzeniu umysłowym u dzieci mówi się wówczas, gdy wykazują one znacznie niższy poziom inteligencji niż ich rówieśnicy. Istnieją różne stopnie upośledzenia umysłowego, określanego również jako oligofrenia. Wyróżnia się dwie zasadnicze grupy: upośledzenie lekkie i głębsze. Są one klasyfikowane według wartości wskaźnika inteligencji (I.I.). Za normę przyjmuje się I.I. 84-115. Iloraz inteligencji w upośledzeniu lekkim wynosi 52-67, (68-83 leży na pograniczu normy i upośledzenia). Upośledzenie umiarkowane to I.I. 36-51, znaczne 20-35. Dziecko z ilorazem inteligencji poniżej 20 jest głęboko upośledzone i nie chodzi, nie mówi ani nie sygnalizuje potrzeb fizjologicznych.

Objawy dziecięcego upośledzenia umysłowego

  • Trudności ze ssaniem piersi lub piciem mleka z butelki
  • Trudności z panowaniem nad ruchami
  • Powtarzające się, schematyczne ruchy oraz zachowanie
  • Niespokojne zachowanie
  • Występowanie wad wrodzonych
  • Opóźnienie w rozwoju fizycznym i umysłowym
  • Brak reakcji na różnego rodzaju bodźce

Jakie są przyczyny upośledzenia?

Rozróżnia się przyczyny genetyczne oraz nabyte. W pierwszym przypadku chodzi najczęściej o nieprawidłowości w procesie przemiany materii lub błędy w podziale chromosomów (np. mongolizm). Przyczyną upośledzenia umysłowego dziecka, nabytego w czasie ciąży, mogą być infekcje, zatrucia lub zaburzenia hormonalne (np. nieprawidłowy rozwój jajeczka, promieniowanie rentgenowskie, choroby płodu, nadużywanie alkoholu, leków i narkotyków przez matkę).  Podczas porodu może nastąpić krwotok mózgowy lub niedotlenienie, co może spowodować późniejsze upośledzenie u dziecka. Do czynników, które po narodzeniu mogą spowodować umysłowe wady rozwojowe, należy zapalenie mózgu i szkodliwe następstwa szczepień. Przyczyną mogą być także trudne warunki psychospołeczne, np. ciężkie zaniedbania ze strony opiekunów dziecka.

(więcej…)

Wady wrodzone u niemowląt

Zaburzenie rozwoju nienarodzonego dziecka prowadzi do powstania wad narządów. Jeśli wady te są niewielkie, określa się je jako anomalia rozwojowe. W przypadku ciężkich zmian dzieci często umierają. U 13-15 na 1000 noworodków stwierdza się widoczne wady wrodzone. Inną grupę wad wrodzonych stanowią uszkodzenia okołoporodowe.

Jakie są przyczyny wad wrodzonych?

Nadal znane są tylko niektóre przyczyny powstawania wad wrodzonych. Jeżeli w jakiś rodzinach szczególnie często występują pewne zaburzenia rozwojowe, jak szpotawość lub koślawość rąk i stóp albo wrodzone zwichnięcie biodra, wówczas ma się do czynienia z wadami dziedzicznymi, choć znane są także inne przyczyny takich zaburzeń. Zespół Downa powstaje na skutek niedziedziczonych zaburzeń chromosomalnych. Inne przyczyny wad wrodzonych to choroby płodu lub choroby zakaźne kobiety ciężarnej – różyczka oraz toksoplazmoza. Również promieniowanie jonizujące (radioaktywność, RTG) może przyczynić się do powstania wad wrodzonych. Podobnie działają leki i inne szkodliwe substancje (nikotyna) przyjmowane przez kobietę w czasie ciąży.

Zespoły wad wrodzonych

W przypadku charakterystycznego połączenia szeregu różnych wad wrodzonych mówi się o zespołach wad wrodzonych. Spośród wielu takich zespołów można wymienić akroteriazję, charakteryzującą się deformacją głowy, skróceniem kończyn, brakiem palców rąk i stóp.

Jak leczy się wady wrodzone?

Czasami niektóre zaburzenia udaje się skorygować operacyjnie. W przypadku ciężkich wad wrodzonych zazwyczaj można tylko utrzymać pacjenta przy życiu i starać się zmniejszyć jego cierpienie.

(więcej…)

Wrodzone wady chromosomalne

Wady chromosomalne objawiają się ciężkim upośledzeniem fizycznym, a czasami także psychicznym, spowodowanym błędną informacją genetyczną zawartą w chromosomach. Wady takie wcale nie należą do rzadkości i są na tyle istotne, że najczęściej sama natura w ogóle nie dopuszcza do dalszego rozwoju obciążonego w ten sposób płodu. Następuje wówczas samoistne poronienie. W niektórych przypadkach dzieci obciążone genetycznie mają pewne szanse przeżycia – tym większe, im później „ujawni” się w organizmie błąd informacji genetycznej. Do typowych wad rozwojowych, które nie ograniczają szans przeżycia dziecka, należy na przykład zrośnięcie, brak lub większa ilość palców stóp lub rąk. Wady rozwojowe spowodowane błędną informacją genetyczną, które można później korygować, to skrócenie i niedorozwój kończyn oraz dysplazja i wrodzone zwichnięcie stawu biodrowego. Także zajęcza warga, rozszczepienie warg, szczęki i podniebienia (wilcza paszcza) oraz wrodzone wady zastawek serca zaliczają się do wad rozwojowych o podłożu genetycznym.

Ważne

Nie wszystkie wady rozwojowe są uwarunkowane genetycznie. Przyczyna może być inna, na przykład zażywanie niektórych leków.

Jakie są przyczyny wrodzonych wad chromosomalnych?

Za powstanie wad chromosomalnych odpowiedzialne są głównie zmiany genomu (mutacje) u rodziców, których efektem będą właśnie organiczne lub rozwojowe wady u dzieci.  Mutacje genomu są powodowane przez tzw. mutageny. Można przyjąć, że prawdopodobieństwo wystąpienia mutacji genomu w komórkach zarodkowych wzrasta z wiekiem rodziców. W najprostszym przypadku genom jest dziedziczony, na przykład przechodzi z ojca na dziecko powodując wady rozwojowe. Najczęściej jednak sytuacja jest bardziej skomplikowana – kilka genów zostało uszkodzonych jednocześnie i dodatkowo występują inne czynniki przyczyniające się do powstania wad chromosomalnych.  Mówi się wówczas o dziedziczeniu wieloczynnikowym. Procesy dziedziczenia nie zostały dotąd szczegółowo zbadane, są bowiem bardzo skomplikowane. Siłą rzeczy również przyczyny wynikających z nich wrodzonych wad genetycznych nie zostały dokładnie wyjaśnione.  Obecnie w wielu laboratoriach naukowych na całym świecie prowadzone są dogłębne badania nad ludzkim genomem, które pozwolą wyjaśnić również wiele zagadnień dotyczących wad genetycznych. (więcej…)

Wrodzone wady serca

Na tysiąc noworodków przeciętnie około 6-10 przychodzi na świat z wrodzoną wadą serca. Prawidłowo u człowieka duży i mały krwiobieg są ściśle oddzielone, natomiast u osób z wrodzoną wadą serca stwierdza się przeciek krwi, najczęściej między lewą a prawą połową serca.  Przyczyną tego może być otwór w przegrodzie serca lub patologiczne połączenie między tętnicami a żyłami. Krew żylna miesza się wówczas z krwią tętniczą, a skóra dziecka staje się sina (sinica). Inną dość częstą wrodzoną wadą serca jest zwężenie jednej lub kilku zastawek serca. Znacznie mniej dzieci cierpi natomiast z powodu nieprawidłowego ułożenia dużych naczyń krwionośnych. Wady serca mogą powodować poważne skutki zdrowotne, a  nawet zagrażać życiu dziecka. Nieleczone, w około 20% przypadków, prowadzą do zgonu. Jeżeli wada serca zostanie odpowiednio wcześnie wykryta, można ją zazwyczaj skorygować chirurgiczni i tym samym zapobiec groźnym powikłaniom.

Objawy wrodzonych wad serca u dzieci

  • Duszności
  • Zaburzenia rozwoju
  • Sinica skóry

Jakie są przyczyny wrodzonych wad serca?

W większości przypadków trudno jest jednoznacznie określić bezpośrednią przyczynę powstawania wady serca u danego dziecka. Wiadomo jednak, iż skłonność do wadliwego rozwoju serca jest w wielu przypadkach dziedziczna. Rozwój serca może zostać też zaburzony na skutek negatywnego wpływu środowiska oraz narażenia kobiety w ciąży na działanie trujących substancji. Niejednokrotnie zdarza się, że wadzie serca towarzyszą zaburzenia rozwojowe innych narządów. Okres najintensywniejszego rozwoju serca u płodu przypada między trzecim a ósmym tygodniem ciąży. Jakiekolwiek choroby, zwłaszcza zakaźne, oraz działanie szkodliwych substancji chemicznych w tym czasie zwiększają ryzyko wystąpienia u dziecka wady serca. Do najczęstszych przyczyn zaburzenia rozwoju serca należą zachorowania ciężarnej na różyczkę, odrę, ospę wietrzną i szkarlatynę. Inne przyczyny wrodzonych wad serca to: zaburzenia gospodarki hormonalnej, niedotlenienie płodu, zaburzenia przemiany materii, działanie promieni rentgenowskich i jonizujących, a także nieprawidłowe odżywianie. (więcej…)

Wnętrostwo jąder

W procesie rozwoju męskich narządów płciowych w łonie matki, w końcowym okresie ciąży lub wkrótce po narodzinach, jądra wędrują z jamy brzusznej i zstępują do moszny. Wnętrostwo jest to niezstąpienie jądra do moszny. Medycyna nie zna dotąd odpowiedzi na pytanie, dlaczego u niektórych chłopców (około 4%, ale u 30% wcześniaków) jądro pozostaje w kanale pachwinowym albo w jamie brzusznej. Jądro przemieszczone (ektopowe), które umiejscowiło się np. w okolicy krocza musi być leczone chirurgicznie. Oprócz tego istnieje zjawisko tzw. jądra wędrującego. Jądro takie zstępuje do moszny, po czym ponownie cofa się do kanału pachwinowego, np. pod wpływem zimna lub emocji. To zjawisko nie powinno być mylne z wnętrostwem.

Objawy wnętrostwa jąder

  • Poza workiem mosznowym znajduje się jedno albo oba jądra
  • W kanale pachwinowym można wyczuć obecność jądra, które nie zstąpiło do moszny
  • Jądro umiejscowione jest w okolicy pachwin, krocza lub ud

Jakie są przyczyny wnętrostwa jąder?

Poziom hormonów płciowych u chłopców, u których stwierdzono wnętrostwo, nie odbiega od normalnego poziomu. Najczęstszym źródłem nieprawidłowości są zaburzenia w budowie powrózka nasiennego lub nieprawidłowa budowa kanałów pachwinowych, spowodowana ich niedorozwojem, zrośnięcie ich ujść, a także uchyłki. Także wrodzone przepukliny mogą powodować niezstąpienie jąder.

Ryzyko związane z wnętrostwem jąder

Wszystkie postaci wnętrostwa jąder niosą ze sobą pewne ryzyko. I tak jądro, które pozostało w jamie brzusznej, może zostać zaatakowane przez system obronny własnego organizmu. W wyniku tego zarówno jądro nieopuszczone, jak i jądro znajdujące się w mosznie, mogą utracić zdolność produkowania plemników. U chłopców, u których stwierdzono wnętrostwo, występuje 4-5 razy wyższe ryzyko choroby nowotworowej, niż u chłopców zdrowych. W przypadku jądra przemieszczonego może nastąpić nagłe skręcenie jądra, co w razie niepodjęcia leczenia oznacza wyłączenie jego funkcji.

(więcej…)