Choroby nerek

Kamica nerkowa

Kamica nerkowa to choroba polegająca na wytrącaniu się w drogach moczowych nierozpuszczalnych kamieni. Kamienie nerkowe to zbite, twarde złogi powstające w procesie krystalizacji soli kwasu moczowego w kielichach i miedniczkach nerkowych – tzw. kamienie moczanowe. Kamienie nerkowe składające się głównie z soli wapniowych występują początkowo pod postacią piasku nerkowego. Jeżeli kamień nerkowy utknie w drogach moczowych, wówczas dochodzi do skurczu mięśni i bardzo bolesnej kolki nerkowej. Jest to ból przerywany, odczuwany w plecach, promieniujący w okolicę pachwin. Z powodu kamicy nerkowej częściej cierpią mężczyźni niż kobiety.

Kamica nerkowa przyczyny

Nie jest rzeczą prostą określenie przyczyn ich powstawania. Z pewnością jednak odżywianie odgrywa tutaj istotną rolę. Sprzyja im również: podwyższony poziom wapnia we krwi, spożywanie bardzo dużych ilości mleka, a także bardzo rzadka choroba jaką jest nadczynność przytarczyc. Takie schorzenia jak dna czy dolegliwości jelitowe, prowadzą do tworzenia się kamieni moczanowych.

Kamica nerkowa objawy

– przerywany ból w okolicy nerek promieniujący w kierunku pachwin

– nudności i wymioty

– uczucie ucisku i napięcia w żołądku

– mocz zabarwiony krwią

– podwyższona temperatura ciała, uczucie zmęczenia i ogólnego rozbicia

Kamica nerkowa leczenie

Lekarz podaje najpierw środek przeciwbólowy oraz lek rozkurczowy. Dzięki temu mięśnie się rozluźniają, kurcz ustępuje, a kamień nerkowy może wydostać się wraz z moczem, jeśli nie jest zbyt duży. W przypadku, gdy kamień nie zejdzie, dochodzi do zalegania moczu i rozwoju licznych bakterii, co objawia się gorączką. Taki stan zapalny może spowodować uszkodzenie nerek, dlatego często niezbędne jest przeprowadzenie operacji.

Obecnie duże kamienie nerkowe rozbija się już za pomocą ultradźwięków. Do tego celu używa się specjalnego urządzenia zwanego litotryptorem, wykorzystującego siłę fali uderzeniowej, która rozkrusza kamienie do takich rozmiarów, że mogą one zostać wydalone wraz z moczem. Zabieg ten nie wymaga interwencji chirurgicznej, wykonywany jest najczęściej bez narkozy, a w zależności od wielkości kamieni trwa od 30 do 45 minut.

(więcej…)

Nerka wstrząsowa

Nerka wstrząsowa to określenie szczególnej, ostrej postaci niewydolności nerek na tle niedokrwienia. Jej przyczyną nie są bynajmniej schorzenia samych nerek. Nerka wstrząsowa jest wynikiem poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych. Prowadzą one do nagłego, częściowego bądź całkowitego zaburzenia czynności tych narządów. Nerka wstrząsowa to bardzo poważny stan, zagrażający życiu chorego. Stanowi mniej więcej 80% wszystkich przypadków ostrej niewydolności nerek.

Przyczyny nerki wstrząsowej

Bezpośrednią przyczyną nerki wstrząsowej jest niedokrwienie nerek. Choć stan ten dotyczy zazwyczaj obu nerek, utarło się używanie liczby pojedynczej w nazwie tej choroby. Przyczyną niedokrwienia nerek jest w większości przypadków utrata znacznej ilości krwi, na przykład w skutek urazu. Nie ma przy tym większego znaczenia, czy krwotok nastąpił na zewnątrz, czy do jam ciała lub do tkanek. Przy każdym obfitym krwotoku dochodzi do spadku ciśnienia krwi. To zaś sprawia, że nie może ona odpowiednio szybko przepływać przez nerkę. W efekcie nerka jest niedostatecznie ukrwiona i nie funkcjonuje prawidłowo. Inną możliwą przyczyną nerki wstrząsowej jest utrata przez organizm dużej ilości wody i soli mineralnych. Ma to miejsce choćby w przypadku silnych wymiotów, biegunki lub długotrwałego, silnego pocenia się. Dalsze czynniki wywołujące nerkę wstrząsową to udar cieplny, oparzenia, niedrożność jelita, niewydolność wątroby, a także ostre zapalenie trzustki.

Wiele drobnoustrojów wytwarza toksyny, które mogą doprowadzić nawet do zatrucia krwi (tzw. sepsa). Zainfekowanie organizmu takimi bakteriami niekiedy przyczynia się także do nerki wstrząsowej, zapalenia otrzewnej lub bakteryjnego zapalenia woreczka żółciowego. Nerka wstrząsowa wynika niekiedy z zatkania naczyń krwionośnych nerki przez komórki mięśniowe lub komórki krwi. Dzieje się tak w przypadku niektórych schorzeń przebiegających z rozpadem mięśni (miolizą) lub rozpadem ciałek krwi (hemolizą). Dotyczy to zarówno chorób zakaźnych, jak i procesów autoimmunologicznych.

Leczenie nerki wstrząsowej

Nerki wstrząsowej można niekiedy uniknąć. Profilaktycznie przed, w trakcie i po operacji wyrównuje się bilans płynowy (krew uzupełnia się roztworami soli mineralnych albo pełną krwią uzyskaną od krwiodawców), co powoduje podwyższenie ciśnienia. Płyny podaje się w kroplówkach, w których często także rozpuszcza się leki.

Bilans płynowy wyrównuje się także u pacjentów, którzy ulegli oparzeniom. Dochodzi u nich bowiem do utraty dużej ilości wody i soli mineralnych. Ponadto w ich moczu stwierdza się czasem obecność fragmentów ciałek krwi i komórek mięśniowych. W przypadku spadku ciśnienia krwi spowodowanego jej utratą wskutek krwotoku, zazwyczaj przetacza się pełną krew. Dodatkowo podaje się leki podwyższające ciśnienie. Tym samym zwiększa się przepływ krwi przez nerki i wydalanie moczu. (więcej…)

Zapalenie kłębuszków nerkowych

Każda nerka posiada liczne ciała nerkowe zwane kłębuszkami, w których zachodzą właściwe procesy filtracyjne. Kłębuszki nerkowe przypominają mikroskopijnej wielkości pory „odsączające” z krwioobiegu razem z wodą głównie cząsteczki soli oraz produkty rozpadu białka np. mocznik, kwas moczowy, kreatynę i kreatyninę.

Kłębkowe zapalenie nerek jest to ostra lub przewlekła choroba z ogniskowym lub rozlanym odczynem zapalnym w kłębuszkach nerkowych. Zapalenie kłębuszków jest obok odmiedniczkowego zapalenia nerek najczęstszą przyczyną niewydolności nerek.

Objawy zapalenia kłębuszków nerkowych

– rozbicie, osłabienie

– oddawanie małych ilości moczu

– ciemne zabarwienie moczu

– bóle głowy i nerek

– nudności

– zaburzenia widzenia

– drgawki

Przyczyny zapalenia kłębuszków nerkowych

Zapalenie kłębuszków nerkowych może występować jako powikłanie innych chorób np., zapalenia migdałków, płonicy lub próchnicy. Źródłem zapalenia jest najczęściej zakażenie dróg oddechowych paciorkowcami.

Po dwóch lub trzech tygodniach od pozornego wyleczenia wymienionych chorób, powstaje stan zapalny kłębuszków nerkowych. Nagromadzone w nerkach tzw. komórki immunologiczne, które unieszkodliwiły paciorkowce, podrażniają naczynia krwionośne nerki i wywołują zapalenie.

Zapalenie kłębuszków nerkowych występuje głównie u dzieci między 3. a 16. rokiem życie, ale atakuje również dorosłych.

Leczenie zapalenia kłębuszków nerkowych

Zaburzenia funkcji nerek i gromadzenie się soli w organizmie powodują nadciśnienie. Pacjent musi wówczas przestrzegać diety niskosolnej. Czasem konieczna jest również dieta niskobiałkowa, gdyż z powodu białkomoczu dochodzi do zaczopowania kanalików nerkowych.

Antybiotyki

Ze względu na obniżoną wydolność nerek, w ostrej fazie choroby można wypijać tylko ograniczoną i kontrolowaną przez lekarza ilość płynów. Tak samo regulowana jest ilość podawanej soli. Pacjent musi pozostać w łóżku. W ciężkich przypadkach leczenie może trwać nawet kilka tygodni, ale rokowanie jest dobre. Chory otrzymuje zazwyczaj penicylinę lub inne antybiotyki, które podaje się zapobiegawczo także wtedy, gdy nie doszło jeszcze do bakteryjnego zapalenia nerek. (więcej…)

Zapalenie miedniczek nerkowych

Zapalenie miedniczek nerkowych jest najczęściej występującym schorzeniem nerek. Rozróżnia się ostre zapalenie miedniczek nerkowych, przebiegające z nasilonymi objawami, oraz zapalenie przewlekłe, które daje objawy niewielkie lub też przebiega całkowicie bezobjawowo. Na zapalenie miedniczek nerkowych kobiety chorują dwukrotnie częściej niż mężczyźni.

Przyczyny zapalenia miedniczek nerkowych

Zapalenie miedniczek nerkowych wywołują bakterie. Najczęściej dostają się one do miedniczek nerkowych przez drogi moczowe. Nieco rzadziej są to bakterie przeniesione przez krew z innych ognisk zapalnych w organizmie, przykładowo z migdałków, pęcherzyka żółciowego lub wyrostka robaczkowego.

Powstaniu zapalenia miedniczek nerkowych sprzyja zastój moczu w drogach moczowych. Innym istotnym czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia zapalenia miedniczek nerkowych jest zachorowanie na moczówkę prostą lub choroby reumatyczne.

Objawy ostrego zapalenie miedniczek nerkowych

– gorączka (często także dreszcze)

– ból w lędźwiach promieniujący do okolicy narządów płciowych

– wzmożone pragnienie

– osłabienie

– niekiedy nudności i wymioty

Objawy przewlekłego zapalenie miedniczek nerkowych

– złe ogólnie samopoczucie

– utrata apetytu

– ból głowy

– niewielka gorączka

– bladość skóry

– zwiększona ilość moczu

Leczenie zapalenia miedniczek nerkowych

Konieczne jest, by chory pozostał w łóżku. Należy pić duże ilości płynów, znacznie większe niż normalnie. Podstawowymi lekami są antybiotyki przyjmowane regularnie, przez co najmniej tydzień. Lek dobiera się zależnie od gatunku bakterii, które wywołały zapalenie. Jeśli lekarz stwierdzi, że przyczyną zapalenia jest zniekształcenie lub niedrożność dróg moczowych, konieczne jest usunięcie tych wad po ustąpieniu stanu zapalnego. (więcej…)

Wady nerek

Nerka jest to parzysty narząd w kształcie ziarna fasoli, którego zadaniem jest wytwarzanie i wydalanie moczu.

Lewa nerka sięga od jedenastego kręgu piersiowego do trzeciego kręgu lędźwiowego. Prawa nerka jest położona niżej i jest nieco mniejsza od lewej.

Górny biegun nerki jest wyraźnie skierowany w stronę kręgosłupa. Na środku widoczne jest wklęśnięcie, które stanowi ujście dla tętnicy i żyły nerkowej oraz moczowodu.

Odchylenia od prawidłowej budowy są określane mianem wad nerek, przy czym nie wszystkie nieprawidłowości powodują zaburzenia funkcji nerek.

Objawy występujące przy wadach nerek

W przypadku wielu wad chory nie odczuwa żadnych dolegliwości. Mimo to wskutek zaburzeń pracy nerek może wystąpić niewydolność tych narządów, nierzadko prowadząc do śmierci chorego.

Przyczyny wad nerek

Nerki zaczynają się kształtować z trzeciego listka zarodkowego, czyli mezodermy, począwszy od trzeciego tygodnia ciąży. Najpierw powstaje przednercze, a następnie pranercze, z którego w drugiej połowie ciąży rozwija się nerka właściwa, przemieszczająca się później z miednicy do obszaru lędźwiowego. Z niej aż do końca ciąży kształtuje się nerka, osiągając w końcu swoją ostateczną formę.

Nerka u płodu spełnia inne zadania niż nerka noworodka. Funkcje nerki u płodu w łonie matki przejmuje łożysko, dopiero po urodzeniu narząd zaczyn a we właściwy sposób filtrować płyny.

Przyczyną wad nerek są zaburzenia podczas rozwoju płodowego. Ponieważ nerki zaczynają funkcjonować dopiero po porodzie, dlatego ewentualne zaburzenia ich rozwoju w okresie płodowym nie wpływają negatywnie na ogólny rozwój płodu.

Zaburzenia w rozwoju nerek mogą być także spowodowane chorobami ciężarnej i uszkodzeniem płodu wskutek zażywania leków. Jednak w większości przypadków nie jest możliwe rozpoznanie przyczyny wystąpienia nieprawidłowości w rozwoju nerek. Niektóre wady nerek są uwarunkowane genetycznie.

Najczęściej występujące wady nerek

O rodzaju wad nerek decyduje to, w którym stadium rozwojowym wystąpiły zaburzenia lub, jaka jest ich przyczyna. (więcej…)

Zespół nerczycowy

Jest to kliniczny zespół objawów towarzyszących schorzeniom nerek,. Występuje wówczas białkomocz (proteinuria), niedobór białka w surowicy krwi i ilościowe zmiany w składzie białkowym osocza krwi (hipoalbuminemia i dysproteinemia), nadmiar cholesterolu i trójglicerydów we krwi oraz obrzęki.

Przyczyny zespołu nerczycowego

Zespół nerczycowy jest wynikiem zwiększonej przepuszczalności kłębuszków włośniczkowych w korze nerkowej w stosunku do pewnych cząsteczek białka, które są wówczas intensywnie wydalane wraz z moczem.

Główną przyczyną są stany zapalne kory nerkowej. Zespół nerczycowy może też powstawać w wyniku innych chorób pierwotnych, które powodują zaburzenia pracy nerek. Są to głównie schorzenia na tle zaburzeń przemiany materii (głównie cukrzyca) oraz choroby zakaźne (np. kiła, gruźlica, zapalenie ości i stawów). Źródłem zespołu nerczycowego mogą być także reakcje alergiczne na niektóre leki, głównie na leki przeciwpadaczkowe, złoto, bizmut. Związki te mogą uszkadzać nerki.

Przyczyną choroby może być zażywanie narkotyków (heroiny), nowotwory nerek, jelit i oskrzeli.

Objawy występujące podczas zespołu nerczycowego

– obrzęki

– pienisty mocz

– obrzęki powiek

– obrzęk kostek

– częste infekcje skóry

– zmniejszona odporność na choroby zakaźne

zakrzepica i zatory naczyń krwionośnych

– podwyższony poziom cholesterolu

Wrodzony zespół nerczycowy

Jest chorobą rodzinną. Objawia się tuż po urodzeniu, równie często u dzieci obu płci, które zwykle rodzą się przedwcześnie; łożysko zazwyczaj jest duże i nieprawidłowe. Choroba wykazuje całkowitą odporność na leczenie. Dzieci, ku których nie zastosuje się dializ, umierają najczęściej w 1-2 roku życia. (więcej…)

Przewlekła niewydolność nerek

Przewlekła niewydolność nerek to choroba wynikająca z poważnych zaburzeń czynności wydalniczej, wewnątrzwydzielniczej i metabolicznej nerek. Chory zazwyczaj nie zauważa stopniowego spadku wydolności tego narządu. Słabo dostrzegalne początkowe objawy przewlekłej niewydolności nerek to np. wzmożone pragnienie, uczucie parcia na pęcherz moczowy i blada cera. Objawy nasilają się w miarę postępowania choroby i stają się coraz poważniejsze. Występują duszności, uszkodzenia nerwów, impotencja, a czasami również groźna dla życia śpiączka.

Przyczyną tych objawów jest brak równowagi w gospodarstwie wodnej i elektrolitowej oraz podwyższone stężenie mocznika.

Jakie są przyczyny przewlekłej niewydolności nerek?

Nerki to narządy pełniące wiele funkcji i mające skomplikowaną budowę. Dlatego też różne mogę być przyczyny ich przewlekłej niewydolności w organizmie.

– prawie połowa przypadków przewlekłej niewydolności nerek powstaje na skutek kłębuszkowego zapalenia nerek. Do zmian w kłębuszkach nerkowych dochodzi najczęściej pod wpływem czynników immunologicznych. Stąd też kłębuszkowe zapalenie nerek określa się czasami jako chorobę autoimmunologiczną. Opisany rodzaj zapalenia nerek może na przykład rozwinąć się jako powikłanie szkarlatyny.

– drugą co do częstości przyczyną przewlekłej niewydolności nerek jest odmiedniczkowe zapalenie nerek. Przyczyną schorzenia może być zakażenie dróg moczowych, które obejmuje swym zakresem także nerki; może być ono wywołane między innymi przez kamienie nerkowe.

– kamienie nerkowe mogą uszkodzić nerkę również w inny sposób- blokując odpływ moczu. Taki blok także może być przyczyną przewlekłej niewydolności nerek.

– choroby uszkadzające naczynia np. cukrzyca, to kolejna grupa możliwych przyczyn przewlekłej niewydolności nerek. Poza tym, wśród rzadszych przyczyn można wymieniać torbiele nerki. Ich obecność w znacznym stopniu może upośledzać czynności narządu.

Jak leczy się przewlekłą niewydolność nerek?

Najpierw należy wyrównać gospodarkę wodną i mineralną organizmu. Jeśli choroba nie jest jeszcze zaawansowana, można przywrócić czynność nerek za pomocą środków moczopędnych. Stosowanie odpowiedniej diety ma w przypadku tej choroby duże znaczenie.

W cięższych przypadkach konieczne jest leczenie dializą. Przez specjalny aparat krew jest filtrowana pozanerkowo i oczyszczana z substancji toksycznych dla organizmu m. in. mocznika. Jeśli nie uda się usunąć przyczyn przewlekłej niewydolności nerek, regularne dializy konieczne będą do końca życia. Przeprowadza się je 2-3 razy w tygodniu.

Najlepsze wyniki w leczeniu choroby daje przeszczepienie nerki. Jeżeli jest udane, bez obaw można przerwać dializoterapię. (więcej…)

Ostra niewydolność nerek

Nerki człowieka codziennie wytwarzają około 1500 mililitrów moczu. Jest on następnie wydalany przez drogi moczowe. Mocz zawiera tzw. ciała azotowe, czyli zbędne produkty przemiany materii, takie jak mocznik (produkt końcowy przemiany białek), kwas moczowy (produkt końcowy przemiany puryn) oraz kreatynę, powstającą w wyniku metabolizmu mięśni.

Z różnych przyczyn zdarza się, że nerki wytwarzają zbyt mało moczu, bądź też w ogóle przestają go produkować. Takie zaburzenie, które występuje nagle, nazywa się ostrą niewydolnością nerek. Stanowi ona poważne zagrożenie dla życia pacjenta, który może zatruć się nieusuniętymi z krwi szkodliwymi produktami przemiany materii.

Jakie są przyczyny ostrej niewydolności nerek?

Przyczyny ostrej niewydolności nerek należy zazwyczaj szukać poza samymi nerkami. Wśród głównych przyczyn schorzenia należy wymienić następujące czynniki:

– tzw. zaburzenia krążenia nerkowego, wynikającego ze spadku ciśnienia krwi. Może on być spowodowany dużymi stratami krwi, głównie na skutek urazów. Zaburzenia krążenia nerkowego powoduje także ogólne odwodnienie, gdy utrata płynów wywołana jest na przykład silnymi wymiotami, długotrwałą biegunką, rozległymi oparzeniami skóry lub ostrym zapaleniem trzustki. Zaburzenia krążenia nerkowego są przyczyną około 80 procent przypadków ostrej niewydolności nerek.

– obecność we krwi toksyn, które powodują ostrą niewydolność nerek w prawie wszystkich pozostałych przypadkach

Toksyczne mogą być substancje powstałe w organizmie (toksyny endogenne) lub pochodzące z zewnątrz (toksyny egzogenne). Do toksyn egzogennych zalicza się takie środki chemiczne, jak: związki glikolu, E 605, metanol, fosfor i mydło oraz metale ciężkie: arsen i ołów. Ostrą niewydolność nerek może też powodować zażywanie niektórych leków, na przykład barbituranów i niektórych antybiotyków.

Toksyny endogenne powstają przykładowo podczas rozpadu mięśni na skutek chorób mięśni lub urazów. Również w wyniku zwiększonego rozpadu krwinek czerwonych praz przy zatruciach tlenkiem węgla.

Objawy ostrej niewydolności nerek

– skąpomocz, a nawet brak moczu

– spadek ogólnej wydolności organizmu

– zaburzenia psychiczne (wewnętrzny niepokój, lęki). (więcej…)