Choroby skóry

Grzybice skóry

Dermatofity, czyli grzyby skóry u człowieka wykazują wiele podobieństw do swoich krewnych ze świata roślin, spotykanych w lasach i na polach. Zarówno jedne, jaki drugie rozwijają się najchętniej w ciepłym, wilgotnym środowisku. Grzybica skóry dotyczy więc najczęściej przestrzeni między palcami stóp, okolicy pachwin i pach oraz wszelkich zatrzymujących wilgoć zakamarków ciała człowieka. Wydawać się może, ze grzybica woszczynowa, która występuje głównie na owłosionej skórze głowy, oraz figówka należą pod tym względem do wyjątków. Jednak kiedy ogląda się zaatakowane przez nie powierzchnie pod odpowiednim powiększeniem, to widać, że zajęte są miejsca ciepłe i wilgotne, mianowicie mieszki włosowe. Najczęściej spotykanym zakażeniem grzybiczym jest grzybica stóp.

Jak dochodzi do infekcji grzybiczej?

Grzyby skóry, tak zresztą jak ich roślinni krewni, produkują zarodniki. Zarodniki to coś w rodzaju nasionek, które w odpowiednich warunkach mogą przetrwać długie lata, zachowując zdolność do rozwoju.

Istnieje bardzo wiele możliwości zainfekowania się grzybicą. Wiele zależy od środowiska, na jakie napotka grzyb. Zakażeniu sprzyja m.in. nadmierne pocenie się, sytuacje stresowe, niedostateczne wysuszenie skóry po kąpieli. Na infekcje szczególnie narażone są osoby odwiedzające sauny, baseny, obiekty sportowe, korzystające ze środków komunikacji miejskiej oraz przebywające w wielu innych miejscach, gdzie na niewielkiej powierzchni występuje większe skupisko ludzi.
U dzieci grzybica stóp występuje bardzo rzadko, znacznie częstsza jest natomiast pleśniawka, atakująca błonę śluzową jamy ustnej oraz genitalia.

Objawy grzybicy skóry

– Zmiany skórne W miejscach typowych dla zakażeń grzybiczych (np. między palcami stóp).

– Świąd.

– Czerwone plamki o ostrych, łuszczących się brzegach.

Na głowie:

– Łamliwość włosów.

– Skóra głowy pokryta jakby mączką.

– Brązowe lub białe plamki na skórze.

(więcej…)

Gruźlica skóry

Mianem gruźlicy skóry określa się wiele różnych schorzeń, które mają jednak wspólną przyczynę. Spowodowane są one albo infekcją prątkami gruźlicy, albo zatruciem produkowanymi przez nie toksynami.

Przyczyny gruźlicy skóry

Niemal każdy człowiek jest nosicielem prątków gruźlicy. Do zarażenia przeważnie dochodzi w dzieciństwie. Objawy infekcji są podobne do grypy, pozostaje więc zazwyczaj nierozpoznana. Organizm bardzo szybko produkuje przeciwciała, które zapobiegają rozwojowi choroby i rozprzestrzenianiu się bakterii po całym organizmie. Może się jednak zdarzyć, że pewna ilość zdolnych do życia prątków osiądzie w którymś miejscu tworząc otorbione ognisko. Prątki są zdolne przeżyć w takim stanie nawet wiele lat. Jeżeli dojdzie do osłabienia organizmu na skutek innej choroby, torebka stanowiąca siedlisko prątków pęka. Zarazki przedostają się do krwiobiegu oraz układu chłonnego. Wówczas we wszystkich narządach, a także w skórze, mogą powstać nowe ogniska gruźlicze. Około jednej trzeciej przypadków gruźlicy skóry jest właśnie następstwem gruźlicy innych narządów i jest spowodowane osiedleniem się w niej prątków uwolnionych z ognisk. Istotny wpływ na przebieg choroby ma liczba prątków i ogólny stan układu odpornościowego. Im mniejsza odporność organizmu, tym cięższy jest przebieg gruźlicy.

Objawy gruźlicy skóry

– Guzki na skórze twarzy

– Stopniowe zlewanie się guzków

– Tworzenie się łuski

– Rozpad wrzodziejących guzków i powstanie blizn

Jak leczy się gruźlicę skóry?

Początkowo podaje się zazwyczaj kombinację dwóch lub trzech różnych antybiotyków. Są to tzw. tuberkulostatyki, czyli leki hamujące namnażanie się prątków gruźlicy. Łącznie podawanie kilku różnych antybiotyków zapobiega rozwojowi prątków odpornych na któryś z nich. Nawet jeśli dany szczep wykazuje odporność na jeden z leków, to i tak zostanie zwalczony przez pozostałe. Często zdarza się, że skóra pacjenta reaguje na zakażenie gruźlicą nadmiernym rozrostem tkanki. Podaje się wówczas leki zawierające kortyzon, które hamują odczyny alergiczne. Bardzo korzystne działanie ma też leczenie sanatoryjne oraz dieta bogata w białko i witaminy.

(więcej…)

Kłykciny (brodawki, kurzajki)

Kłykciną, albo brodawką nazywa się ostro odgraniczony, okrągły lub owalny twór naskórkowy wywołany wirusem brodawczaka ludzkiego (human papilloma virus – HPV). Brodawki mogą pojawić się w każdym wieku i niemal w każdym zakamarku ciała i mają postać niewielkich,  różnego kształtu zgrubień i wypukłości. Brodawki są formą łagodnych nowotworów, ale nieostrożne obchodzenie się z nimi może spowodować, że przybiorą postać złośliwą.

Brodawka zbudowana jest ze zrogowaciałej tkanki skórnej, w dotyku może być miękka, lub lekko stwardniała. W zależności od wyglądu, okoliczności powstania oraz umiejscowienia, można wyróżnić kilka ich typów.

Brodawka zwykła

Ze względu na wygląd nazywane są także brodawkami kolczystymi lub kurzajkami. Są to twarde, półkoliste twory (białe, różowe lub koloru skóry, o wyniosłej szorstkiej powierzchni), osiągające rozmiary ziarna fasoli, występujące najczęściej na dłoniach. Zazwyczaj pojawiają się nagle i równie szybko znikają.

Brodawka podeszwowa

Są to stwardnienia warstwy rogowej podeszwy stóp. Brodawki te są ogromnie bolesne, głównie ze względu na swoje umiejscowienie. Wnikają głęboko w skórę, powodując stany zapalne. Wyglądem przypominają nagniotek.

Kłykciny kończyste

Kłykciny powstają zazwyczaj w okolicy narządów płciowych i odbytu. Są to dosyć duże, kalafiorowate narośla, wyrastające mocno ponad powierzchnię skóry.

Brodawki uszypułowate

Tzw. kłykciny uszypułowate lub nitkowate powstają głównie na twarzy u osób w starszym wieku.

Mięczak zakaźny

Są to narośla z wyraźnym zagłębieniem pośrodku, z którego przy ucisku wydobywa się kaszowata treść. Występują głównie u dzieci.

(więcej…)

Cellulitis (pomarańczowa skórka)

Z przyczyn hormonalnych oraz ze względu na specyficzną strukturę tkanki łącznej cellulitis jest głównie schorzeniem kobiecym. Budowa tkanki łącznej, której włókna przebiegają równolegle i skupiają się dookoła większych komórek tłuszczowych, pozwala na znaczne rozciąganie się tej tkanki oraz sprzyja gromadzeniu się wody i tłuszczu. Na zatrzymanie się wody i tłuszczy dodatkowo wpływają żeńskie hormony płciowe. Dlatego przy nieodpowiedniej diecie i braku ruchu komórki tłuszczowe znajdujące się w tkance podskórnej stają się obrzęknięte i twardnieją uciskając przez to na położone wyżej warstwy skóry.

Cellulitis pojawia się najczęściej w okolicy ud, pośladków, bioder i ramion. Objawy stają się szczególnie widoczne, gdy ściśnie się fałd skóry między palcami. Pojawiają się wówczas liczne zmarszczki o charakterystycznym wyglądzie przypominającym skórkę owoców cytrusowych.  Ze względu na występujące początkowo lekkie zaczerwienienie, cellulitis określany jest także często jako “skórka pomarańczowa”.

Objawy cellulitu

– Efekt “pomarańczowej skórki”

– Niekiedy ból przy ściskaniu skóry

– Zmarszczki i fałdy skóry

– Guzkowate zgrubienia, głównie na udach, pośladkach i ramionach

Przyczyny występowania cellulitu

Cellulitis występuje szczególnie u osób z nadmierną ilością podskórnej tkanki tłuszczowej, choć na przypadłość tą cierpią także osoby szczupłe. Przyczyny cellulitisu nie zostały jeszcze dokładnie poznane. Na pewno znaczącą rolę odgrywają w tej chorobie żeńskie hormony płciowe. Cellulitis nie rozwija się bowiem u kobiet przed pokwitaniem i po menopauzie.

(więcej…)

Żółtaki – kępki żółte

Kępki żółte to guzkowate wykwity skórne w kolorze od żółtego do brązowego. Mogą one przyjąć trzy różne postacie. Guzkowe kępki żółte pojawiają się zazwyczaj na łokciach i kolanach. W miejscach tych mogą wystąpić także kępki żółte wysiewne – wypukłe grudki z zagłębienie na szczycie, przypominające wyglądem krater wulkanu. Jednak ten rodzaj kępek żółtych zazwyczaj lokalizuje się na skórze nadgarstków lub kostek. Trzecia postać to plamiste odbarwienia na powierzchniach dłoni i podeszwach stóp. Kępki żółte mogą lokalizować się również w ścięgnach, zwłaszcza w ścięgnie Achillesa.

Kępki żółte zbudowane są głównie z tak zwanych komórek piankowatych i położonych między nimi komórek olbrzymich (komórki olbrzymie Tomtona). Wewnątrz komórek piankowatych gromadzą się cholesterol i tłuszcze oraz ich pochodne.

Jakie są przyczyny kępek żółtych?

Kępki żółte nie stanowią odrębnej jednostki chorobowe. Są one zawsze objawem wrodzonych bądź nabytych zaburzeń przemiany tłuszczów. Kępki żółte guzkowe i wysiewne występują przede wszystkim w cukrzycy i niektórych schorzeniach nerek (nefrozach). Kępki wysiewne mogą pojawiać się także w przypadku zapalenia trzustki i podwyższenia poziomu tłuszczu we krwi, uwarunkowanego spożywaniem nadmiernej ilości alkoholu. Kępki żółte mogą ponadto wystąpić w schorzeniach wątroby i po poważnych zabiegach operacyjnych oraz w ramach wielu zespołów chorobowych określanych mianem ksantomatoz. Należą do nich między innymi: zespół Brooke’a, zespół Teutschländera, a także zespół Lawrence’a.

Jak leczy się kępki żółte?

Leczenie kępek żółtych jest uzależnione od schorzenia pierwotnego, które spowodowało ich wystąpienie. Jedynie wyleczenie rozpoznanego u danego pacjenta zaburzenia przemiany materii może doprowadzić do ustąpienia wykwitów. Pojedyncze kępki żółte dużych rozmiarów można usunąć operacyjnie.

(więcej…)

Kaszaki

Kaszaki należą do grupy łagodnych nowotworów skóry. Medyczna nazwa atheroma pochodzi z języka greckiego i znaczy tyle co jęczmień. Kaszak jest torbielą mającą postać bezbolesnej wypukłości na skórze. Występuje głównie na twarzy, uszach, piersiach, plecach, skórze głowy i na mosznie. Wnętrze kaszaka wypełnia mieszanina łoju i zrogowaciałej substancji.

Występują dwie grupy kaszaków. Do pierwszej grupy należą kaszaki, których powstawanie jest uwarunkowane genetycznie. Drugą grupę tworzą tzw. kaszaki rzekome powstające w wyniku zaczopowania gruczołu łojowego. Kaszaka rzekomego można rozpoznać po zaczopowanym ujściu, które jest wyraźnie widoczne gołym okiem. Po naciśnięciu wydostaje się z niego tłusta substancja o nieprzyjemnym zapachu.

Przyczyny powstawania kaszaków

W przypadku kaszaków prawdziwych przyczyną jest wnikanie w głąb skóry tych komórek, które powinny znajdować się na powierzchni. Proces ten zachodzi podczas rozwoju płodowego i stanowi genetycznie uwarunkowany defekt skórny.

Przyczyną powstawania kaszaków rzekomych jest zaczopowanie ujść gruczołów łojowych. Przypuszcza się, że źródłem takich zmian jest między innymi nieprawidłowa higiena skóry.

Objawy występujące przy kaszakach

Typowe objawy to napięte, elastyczne, półkoliste i bezbolesne uwypuklenie na skórze.

Leczenie kaszaków

Skuteczną metodą leczenia kaszaków, zarówno prawdziwych, jak i rzekomych, jest ich chirurgiczne usunięcie. Po wstrzyknięciu działającego miejscowo środka znieczulającego, lekarz wycina kaszak i zszywa powstałą ranę. Jest to drobny zabieg chirurgiczny przeprowadzany ambulatoryjnie.

(więcej…)

Wypadanie włosów

Wypadanie włosów może być zjawiskiem zupełnie normalnym. Wówczas z cebulek szybko wyrastają nowe. O łysieniu mówi się, gdy z różnych przyczyn włos już się nie odradza. Wyróżnia się łysienie plackowate oraz przewlekłe powierzchniowe tracenie włosów. W przypadku łysienia plackowatego dochodzi do nagłego wypadania włosów, często na niewielkim obszarze, na przykład wielkości monety. Utrata włosów następuje nagle, bez żadnych uchwytnych zmian skórnych.

Ten typ łysienia najczęściej dotyczy owłosionej skóry głowy oraz brody, może jednak obejmować również brwi, owłosienie pod pachami oraz łonowe. Natomiast przewlekłe powierzchniowe wypadanie włosów dotyczy tylko owłosionej skóry głowy. Łysienie nasila się stopniowo. Początkowo najczęściej pojawiają się zakola na czole lub szczycie głowy. Wypadanie włosów postępuje tak, że często pozostaje tylko niewiele włosów w kształcie wianuszka w okolicy karku oraz skroni.

Przyczyny wypadania włosów

W przypadku łysienia plackowatego, które może się przekształcić w łysienie powierzchniowe, jako przyczynę bierze się pod uwagę ciężkie choroby infekcyjne, takie jak płonica, dur brzuszny i odra, jak również gruźlica i kiła. Przyczyną wypadania włosów mogą być także różnego rodzaju trucizny oraz środki cytotoksyczne i radioterapie ( w przypadku leczenia chorób nowotworowych). Gdy wszystkie te przyczyny zostaną wykluczone, bierze się pod uwagę zaburzenia psychiczne. Ostatnio pojawiły się informacje o możliwości związku wypadania włosów z występowaniem migren. Łysienie plackowate dotyczy w jednakowym stopniu kobiet i mężczyzn. Natomiast przewlekłe powierzchniowe tracenie włosów dotyczy przede wszystkim mężczyzn i może doprowadzić do całkowitego wyłysienia.

Leczenie wypadania włosów

Łysienie plackowate najczęściej ustępuje samoistnie i w ciągu paru miesięcy włosy odrastają. Początkowo są białe, z czasem przybierają naturalną barwę. W przypadku powierzchniowego wypadania włosów o niewielkim nasileniu, czasami skuteczne jest stosowanie środków do użytku zewnętrznego oraz masaży. Może to spowolnić proces łysienia. Nie znane są natomiast skuteczne metody leczenia łysiny obejmującej większe powierzchnie głowy. Nie należy wierzyć reklamom, które obiecują, że włosy odrosną za sprawą polecanych przez nie środków, gdyż najczęściej nie jest to możliwe.

Co można zrobić samemu?

Można spróbować środków, które lekko podrażniają skórę lub powodują nie wielki odczyn alergiczny, przez co poprawia się ukrwienie skóry i jej odżywienie. W przypadku, gdy utratę włosów spowodowała ciężka choroba, należy cierpliwie czekać, aż odrosną. Czasami mija wiele miesięcy, zanim pojawią się pierwsze włosy, które często początkowo przypominają delikatny puch (na przykład u osób po chemioterapii).

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Kiedy się zauważy, że nagle włosy wypadają w nadmiernej ilości. (więcej…)

Sinica

Co to jest sinica?

Sinica to sine lub sinofioletowe zabarwienie skóry. Pojawia się ono na paznokciach, wargach i na twarzy. W poważniejszych przypadkach sinica może objąć również skórę dłoni, stóp i małżowiny uszne. Sine zabarwienie powstaje na skutek zwiększonej ilości hemoglobiny (barwnika krwi) niepołączonej z tlenem. Utlenowana krew jest dostarczana z serca do poszczególnych narządów tętnicami. Dzięki dużej zawartości tlenu kolor jej jest żywoczerwony. W narządach tlen jest wymieniany na dwutlenek węgla, który przenoszony jest następnie z powrotem żyłami do serca i płuc. W przypadku, gdy W płucach kiwi nie zostanie dostarczona odpowiednia ilość tlenu, W poszczególnych narządach zostaje on szybko zużyty, zwiększy się ilość hemoglobiny utlenowanej i powstanie sinica. Inna przyczyna powstawania sinicy jest niedostateczne ukrwienie i zwolniony przepływ kiwi. Ta sytuacja również powoduje wzrost poziomu hemoglobiny niepołączonej z tlenem, a więc powstanie sinego zabarwienia kiwi. „Zużyta” krew ma siną barwę dopóty, dopóki w płucach hemoglobina nie połączy się ponownie z tlenem.

Za dużo dwutlenku węgla

Do zjawiska sinicy dochodzi wtedy, kiedy czerwona krew tętnic zawiera zbyt dużo dwutlenku węgla. Dzieje się tak, jeżeli wymiana gazów we krwi (dwutlenek węgla na tlen) jest zakłócana oraz w przypadku mieszania się krwi tętniczej i żylnej.

Jakie są przyczyny sinicy?

Sinica jest objawem towarzyszącym różnym schorzeniom.

Schorzenia serca

Bardzo często sinica wskazuje na schorzenie serca lub wrodzoną wadę serca, która prowadzi do „sinicy” (morbus caeruleus).

Schorzenia płuc

Sinica wskazuje także na schorzenia płuc, wpływające na zaburzenia procesu wymiany gazów.

Zaburzenia krążeniowe

Lżejsze formy sinicy pojawiają się także w przypadku zaburzeń krążeniowych. Dzieje się tak, jeżeli przepływ krwi jest wolniejszy, gromadzi się W niej coraz więcej dwutlenku węgla, a poziom hemoglobiny niezwiązanej z tlenem wzrasta.

Przekrwienie

W tym przypadku ilość czerwonych ciałek krwi staje się tak duża, że krew bardzo się zagęszcza i ma niebieskawe zabarwienie. Ta postać sinicy jest bardzo niebezpieczna. Następstwami przekrwienia mogą być: podwyższone ciśnienie krwi, zawroty głowy, zakrzepy i niewydolność serca. (więcej…)