Tag - noga

Zaburzenia czucia

Organizm zdrowego człowieka jest w stanie za pomocą narządów zmysłów odbierać bodźce z otoczenia i odpowiednio je przetwarzać. W efekcie powstają odpowiednie odczucia, a w dalszej kolejności reakcje na przykład na ciepło i zimno lub dotyk.

O zaburzeniach czucia mówi się wówczas, gdy część ciała nie potrafi odbierać bodźców czuciowych, a także gdy odczuwa się swędzenie lub mrowienie oraz kiedy nieprawidłowo odbiera się dany bodziec (na przykład zimno zamiast ciepła). Specyficznym rodzajem zaburzeń czucia są omamy czuciowe lub ograniczona zdolność do odczuwania bólu.

Zaburzenia czucia można ze względu na ich charakter podzielić na zaburzenia ilościowe, jakościowe i wybiórcze.

Ilościowe zaburzenia czucia

Ilościowe zaburzenia czucia mogą być w różnym stopniu zaawansowane: czucie może być całkowicie zniesione, osłabione lub wręcz przeciwnie – wzmocnione.

Typowym ilościowym zaburzeniem czucia jest całkowite pozbawienie czucia w danej okolicy ciała (analgezja). Na pierwszy rzut oka może się wydawać, iż zniesienie czucia bólu jest korzystne. W rzeczywistości jednak tak nie jest. Ból stanowi zawsze poważny sygnał ostrzegawczy dla organizmu, sugerujący, iż coś nie jest w porządku i trzeba się przed tym bronić. Dzięki niemu na przykład można odruchowo cofnąć rękę, gdy dotknie się gorącego przedmiotu. Przyczyną chorobliwego znieczulenia jest uszkodzenie dróg nerwowych przewodzących bodźce czuciowe w obwodowym lub ośrodkowym układzie nerwowym.

Uszkodzenie nerwów bywa również przyczyną nie zupełnej utraty, a jedynie zmniejszonego czucia dotyku lub bólu w danej okolicy ciała (tak zwana niedoczulica).

Możliwa jest też sytuacja odwrotna – chory odbiera dane bodźce jako dużo silniejsze niż są one w rzeczywistości. Mówi się wówczas o tak zwanej przeczulicy. Jej przyczyną mogą być zapalenia nerwów. Przeczulica może dotyczyć wszystkich lub tylko niektórych rodzajów bodźców. Wzmożone może być więc odbieranie temperatury, bólu, dotyku lub ucisku.

Jakościowe zaburzenia czucia

O jakościowych zaburzeniach czucia mówi się wtedy, gdy pacjent odczuwa bodziec jednego rodzaju jako bodziec innego rodzaju. I tak na przykład dana osoba może odczuwać dotyk jako ból albo ciepło jako zimno. Do grupy jakościowych zaburzeń czucia zalicza się także mrowienie, pieczenie lub drętwienie. Zaburzenia te są jednak na tyle indywidualnie zróżnicowane, że nie da się ich stwierdzić i ocenić w sposób obiektywny.

Wybiórcze zaburzenia czucia

Możliwa jest również sytuacja, w której zaburzenia dotyczą tylko czucia bólu i temperatury; czucie dotyku i ucisku są natomiast zachowane. Przyczyną takiego zaburzenia jest uszkodzenie drogi rdzeniowo-wzgórzowej – zlokalizowanego w rdzeniu kręgowym pęczka nerwowego przewodzącego bodźce ucisku, dotyku, bólu i temperatury. (więcej…)

Obrzęki

Obrzęki, nazywane również puchliną tkankową, są skutkiem występowania płynów z naczyń krwionośnych lub limfatycznych i gromadzenia się ich w otaczającej tkance. W skład tych płynów wchodzi głównie woda, w minimalnej ilości białko oraz inne składniki komórkowe.

Obrzęki mogą atakować każdą niemal część ciała. Najczęściej występują bezbolesne obrzęki w obrębie skóry, błon śluzowych lub tkanki łącznej.

Znacznie bardziej niebezpieczne są obrzęki w tzw. jamach ciała zwłaszcza w tak ważnych narządach jak płuca, serce lub mózg. Obrzęk powoduje zachwianie ich podstawowych funkcji.

Jakie są przyczyny obrzęków?

Przyczyną obrzęków mogą być m.in. urazy mechaniczne, skaleczenia, uderzenia lub użądlenia przez owady.

Częściej jednak źródłem obrzęków są zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu. Brak pewnych soli lub białek we krwi wywołuje mianowicie zmianę jej właściwości chemicznych. Wprawdzie naczyńka włosowate tętnicze zaopatrują tkankę w krew i płyny organiczne, ale z kolei naczynka kapilarne żylne nie są w stanie odprowadzić z powrotem wystarczającej ilości płynów. Również naczynia limfatyczne nie odwadniają tkanki jak należy. Skutkiem takiego procesu są uszkodzenia narządów oraz obrzęki, najczęściej powiek oraz partii skóry w obrębie bioder.

Brak soli i białek w organizmie wywołuje objaw obrzęku brzucha u dzieci w krajach głodujących. W naszych szerokościach geograficznych głód raczej nie jest przyczyną obrzęków, częściej są to zaburzenia funkcji nerek lub wątroby, a u kobiet zaburzenia gospodarki hormonalnej. Jednak w przeważającej większości przypadków źródłem obrzęków są zaburzenia krążeniowe i zastoje krwi wywołane zawałami, osłabieniem pracy serca, zapaleniem naczyń krwionośnych lub żylakami. Gromadzenie się i blokada odpływu płynów powoduje obrzęk chorych partii.

Charakterystyczną oznaką obrzęku jest zagłębienie pozostające przez pewien czas po uciśnięciu obrzmiałej skóry. Natomiast obrzęki powstałe w wyniku zakrzepicy pojawiają się poniżej zaczopowania żyły, są bolesne i nie poddają się uciskowi palców. W okolicy obrzęków występuje także niekiedy zaczerwienienie skóry.

Spośród pacjentów cierpiących z powodu obrzęków 80% stanowią kobiety. Największe niebezpieczeństwo dotyczy sytuacji, gdy z powodu osłabienia serca powstaje obrzęk w płucach, który zaburza funkcje oddechowe.

Równie groźne są obrzęki jamy brzusznej powstające zazwyczaj wskutek chorób nerek, wątroby lub płuc. Przy tego rodzaju dolegliwościach z leczeniem nie wolno zwlekać.

Jak leczy się obrzęki?

Wstępna diagnoza powstaje na podstawie badań rentgenowskich, USG, osłuchania, badania dotykiem, prześledzenia historii choroby oraz wywiadu z pacjentem. Bardziej precyzyjną diagnozę można postawić po wykonaniu analizy krwi i moczu. (więcej…)