Tag - obrzęk

Zespół Kawasaki

Chorobę tę rozpoznał w 1967 roku japoński pediatra Tomisaku Kawasaki. Nie leczona prowadzi do zaburzeń układu krwionośnego u około 20% dzieci. Około 80% przypadków zachorowań dotyczy dzieci poniżej 5 roku życia. Chłopcy chorują dwukrotnie częściej niż dziewczynki. Powyżej 8 roku życia zespół Kawasakiego jest już rzadki, choć zdarza się nawet u osób powyżej 20 roku życia. Choroba jest szczególnie częsta w Japonii i Stanach Zjednoczonych (około 180 przypadków rocznie), w Europie stwierdza się ją rzadziej (np. w Niemczech około 250 zachorowań rocznie).

Objawy zespołu Kawasakiego

– Gorączka trwająca ponad pięć dni

– Wysypka przypominająca wysypkę typową dla odry

– Obrzęk węzłów chłonnych szyjnych

– Język obłożony i pokryty małymi guzkami

– Czerwone, twarde i łuszczące się wewnętrzne powierzchnie dłoni i stóp

– Sucha, popękana błona śluzowa ust

– Wargi czerwone i świecące

Jakie są przyczyny zespołu Kawasakiego?

Uważa się, że choroba ma podłoże infekcyjne, ale nie jest zakaźna. Ponieważ powoduje ona zaburzenia funkcjonowania wielu narządów (atakuje między innymi opony mózgowe, żołądek, jelita i przewód moczowy), określą się ją mianem zespołu. Z powodu dwóch najbardziej charakterystycznych objawów – obrzęku węzłów chłonnych i zmian w błonach śluzowych (między innymi jamy ustnej) zespół Kawasakiego bywa też nazywany śluzowo-skórnym zespołem węzłów chłonnych.

(więcej…)

Obrzęki

Obrzęki, nazywane również puchliną tkankową, są skutkiem występowania płynów z naczyń krwionośnych lub limfatycznych i gromadzenia się ich w otaczającej tkance. W skład tych płynów wchodzi głównie woda, w minimalnej ilości białko oraz inne składniki komórkowe.

Obrzęki mogą atakować każdą niemal część ciała. Najczęściej występują bezbolesne obrzęki w obrębie skóry, błon śluzowych lub tkanki łącznej.

Znacznie bardziej niebezpieczne są obrzęki w tzw. jamach ciała zwłaszcza w tak ważnych narządach jak płuca, serce lub mózg. Obrzęk powoduje zachwianie ich podstawowych funkcji.

Jakie są przyczyny obrzęków?

Przyczyną obrzęków mogą być m.in. urazy mechaniczne, skaleczenia, uderzenia lub użądlenia przez owady.

Częściej jednak źródłem obrzęków są zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu. Brak pewnych soli lub białek we krwi wywołuje mianowicie zmianę jej właściwości chemicznych. Wprawdzie naczyńka włosowate tętnicze zaopatrują tkankę w krew i płyny organiczne, ale z kolei naczynka kapilarne żylne nie są w stanie odprowadzić z powrotem wystarczającej ilości płynów. Również naczynia limfatyczne nie odwadniają tkanki jak należy. Skutkiem takiego procesu są uszkodzenia narządów oraz obrzęki, najczęściej powiek oraz partii skóry w obrębie bioder.

Brak soli i białek w organizmie wywołuje objaw obrzęku brzucha u dzieci w krajach głodujących. W naszych szerokościach geograficznych głód raczej nie jest przyczyną obrzęków, częściej są to zaburzenia funkcji nerek lub wątroby, a u kobiet zaburzenia gospodarki hormonalnej. Jednak w przeważającej większości przypadków źródłem obrzęków są zaburzenia krążeniowe i zastoje krwi wywołane zawałami, osłabieniem pracy serca, zapaleniem naczyń krwionośnych lub żylakami. Gromadzenie się i blokada odpływu płynów powoduje obrzęk chorych partii.

Charakterystyczną oznaką obrzęku jest zagłębienie pozostające przez pewien czas po uciśnięciu obrzmiałej skóry. Natomiast obrzęki powstałe w wyniku zakrzepicy pojawiają się poniżej zaczopowania żyły, są bolesne i nie poddają się uciskowi palców. W okolicy obrzęków występuje także niekiedy zaczerwienienie skóry.

Spośród pacjentów cierpiących z powodu obrzęków 80% stanowią kobiety. Największe niebezpieczeństwo dotyczy sytuacji, gdy z powodu osłabienia serca powstaje obrzęk w płucach, który zaburza funkcje oddechowe.

Równie groźne są obrzęki jamy brzusznej powstające zazwyczaj wskutek chorób nerek, wątroby lub płuc. Przy tego rodzaju dolegliwościach z leczeniem nie wolno zwlekać.

Jak leczy się obrzęki?

Wstępna diagnoza powstaje na podstawie badań rentgenowskich, USG, osłuchania, badania dotykiem, prześledzenia historii choroby oraz wywiadu z pacjentem. Bardziej precyzyjną diagnozę można postawić po wykonaniu analizy krwi i moczu. (więcej…)

Zespół napięcia przedmiesiączkowego

Jako zespół napięcia przedmiesiączkowego określa się dolegliwości, które pojawiają się na kilka dni przed początkiem miesiączki: może to być obrzęk nóg albo twarzy, zmęczenie, ból głowy, przygnębienie, a także drażliwość, nadmierna nerwowość, bezsenność oraz ból w dole brzucha. Wyniki badań wskazują, że około 80% kobiet w wieku rozrodczym cierpi na te niedomagania, przy czym ich zakres na szczęście nie zawsze jest równie duży. Tylko u niektórych występują poważniejsze objawy, takie jak ataki płaczu, panika, wybuchy złości a nawet myśli samobójcze.

Przyczyny napięcia przedmiesiączkowego

Przyczyny występowania wymienionych wcześniej dolegliwości upatruje się w cyklicznych wahaniach poziomu pewnych hormonów we krwi kobiety w ciągu całego cyklu miesięcznego. Cyklem płodności precyzyjnie sterują takie hormony jak estrogen, progesteron, czy LH – hormon, który stymuluje owulację i luteinizację, czy przemianę w jajniku pęcherzyka Graafa w ciałko żółte. Hormony wywierają także wpływ na przebieg menstruacji i procesu jajeczkowania. Przypuszcza także, że przyczyną ZNP jest niedobór niektórych pierwiastków np. kołatanie serca i nagły apetyt – szczególnie na czekoladę – spowodowane są niedoborem magnezu. Wyniki badań przemian cyklicznych neurotransmiterów w mózgu pozwalają podejrzewać, że i one mają wpływ na występowanie ZNP.

Objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego

– obrzęk twarzy i nóg w wyniku zatrzymania wody w organizmie

– ból i obrzmienie piersi

– wzdęcie brzucha

– bóle albo uczucie ucisku w podbrzuszu

– zmiany nastroju, drażliwość, przygnębienie

– bezsenność

– bóle głowy

– nudności (więcej…)

Gorączka reumatyczna

Gorączka reumatyczna jest powikłaniem bakteryjnej infekcji paciorkowcowej górnych dróg oddechowych. Choroba ta ma wiele postaci klinicznych, gdyż może uszkadzać jednocześnie wiele organów. Do głównych objawów należy wędrujące zapalenie stawów (polyarthritis), uszkodzenie centralnego układu nerwowego, objawiające się pląsawicą (chorea minor), a także zapalenie serca (carditis pericaditis). Na chorobę tę najczęściej zapadają dzieci oraz młodzież w wieku szkolnym. Natomiast u osób dorosłych gorączka reumatyczna występuje rzadko.

Przyczyny gorączki reumatycznej

Wystąpienie choroby poprzedzone jest zakażeniem paciorkowcem grupy A. Niejasna jest przyczyna pojawienia się objawów gorączki reumatycznej. Jednak wykazano, że pewne znaczenie może mieć niedożywienie, złe warunki higieniczne w nadmiernie zagęszczonych mieszkaniach, gdyż choroba ta występuje przede wszystkim w krajach o niskich dochodach ludności.

Objawy gorączki reumatycznej

– gorączka,

– guzki podskórne,

– wysypka,

– zapalenie stawów (bóle kolan, zaczerwienienie, nadmierne ocieplenie i obrzęk),

– pląsawica (nagłe, bezcelowe ruchy i grymasy twarzy),

– zapalenie serca (bóle w klatce piersiowej i niewydolność serca)

Leczenie gorączki reumatycznej

Podstawą leczenia gorączki reumatycznej jest ograniczenie wysiłków fizycznych poprzez leżenie w łóżku. Podawanie konkretnych leków zależy od postaci klinicznej oraz występujących objawów. W przypadku łagodnego zapalenia stawów wystarczająca jest na przykład kodeina lub inne środki przeciwbólowe.

Ostre zapalenie mięśnia sercowego próbuje się stłumić salicylanami (np. aspiryną). W ciężkich przypadkach, szczególnie przy pojawieniu się niewydolności serca, konieczne jest podanie kortykosterydów.

W przypadku pojawienia się pląsawicy, żaden lek nie daje trwałej poprawy. Bardzo gwałtowne ruchy można wyciszyć za pomocą barbituranów lub leków uspokajających. Ogniska infekcji bakteryjnej usuwa się przez zastosowanie antybiotyków (penicyliny).

Co można zrobić samemu?

Wystąpieniu gorączki reumatycznej można zapobiec przez odpowiednie leczenie zakażeń paciorkowcowych. (więcej…)

Niewydolność serca

Niektóre choroby powodują spadek wydajności pracy serca. Stan taki określa się mianem niewydolności serca. Nie jest to samodzielna jednostka chorobowa, lecz następstwo innych zaburzeń. Przy niewydolności serce nie jest w stanie wtłoczyć do tętnic ilości krwi niezbędnej dla prawidłowej przemiany materii. Nie potrafi też pobrać odpowiedniej ilości krwi z żył.

Istotą niewydolności serca jest wystąpienie co najmniej jednego spośród trzech następujących zjawisk:

– W czasie wysiłku akcja serca jest zbyt wolna w stosunku do potrzeb.

– Serce nie jest w stanie pobrać z żył odpowiednio dużej ilości krwi i wypełnić nią swoich komór.

– Ilość krwi wypompowywanej z serca do tętnic jest niewystarczająca.

Objawy niewydolności serca

– duszność

– przyspieszona akcja serca

– obrzęki

– niezdolność do wysiłku

– bladość

– zimne poty

– dreszcze

Rodzaje niewydolności serca

Niewydolność może dotyczyć obu albo tylko jednej komory serca. W drugim przypadku mówi się odpowiednio o niewydolności lewo- lub prawo-komorowej.

Niewydolność serca może być ostra (na przykład w zawale mięśnia sercowego) lub przewlekła. Jeśli wydolność serca jest na tyle mała, że ujawnia się nawet bez wysiłku fizycznego, wówczas określa się ją jako tzw. niewydolność spoczynkową. Jeśli cechy niewydolności uwidaczniają się tylko podczas wysiłku, na przykład podczas wchodzenia po schodach czy spaceru w takim przypadku ma się do czynienia z tzw. niewydolnością wysiłkową.

Przyczyny niewydolności serca

Zazwyczaj trudno jest wskazać jedną, konkretną przyczynę niewydolności serca. Jest ona raczej wynikiem wielu różnych, wspólnie występujących uszkodzeń serca. Jednak dość dobrze znane są te poszczególne przyczyny.

Przykładowo w przebiegu zakażeń bakteryjnych lub wirusowych serce mogą uszkodzić toksyny drobnoustrojów. Także schorzenia naczyń wieńcowych prowadzą często to niewydolności. Najczęstszą przyczyną jest jednak przeciążenie serca na skutek zniszczenia poszczególnych włókien mięśniowych, co ma miejsce w zawale mięśnia sercowego. (więcej…)

Choroby gruczołów łzowych

Narząd łzowy składa się z gruczołu łzowego i dróg łzowych. Gruczoł łzowy umiejscowiony jest w górnej, bocznej części oczodołu, a ujście jego przewodu wyprowadzającego znajduje się w zewnętrznym kąciku oka, w worku spojówkowym. Drogi łzowe mają swoje ujście na brzegach powiek. Poza tym w spojówce oka jest jeszcze kilka mniejszych gruczołów, w których wydzielina zawierająca pewien enzym nawilża rogówkę. W ten sposób oko jest stale oczyszczane i chronione przed ewentualnym zapaleniem. Ruch powieki zapewnia równomierne rozprowadzanie płynu na całej powierzchni oka. Wydzielina odprowadzana jest do nosa przewodem nosowo-łzowym, który ma ujścia w wewnętrznym kąciku oka.

Systemem tym mogą zachwiać najróżniejsze czynniki, które spowodują produkcję zbyt małej lub zbyt dużej ilości cieczy łzowej. Stosunkowo  najczęściej występują zapalenia gruczołów łzowych, raczej rzadko problem łzawienia związany jest z nowotworem.

Objawy choroby gruczołów łzowych

– obrzmienie powieki górnej, bolesne przy zapaleniu, podczas innych chorób przewlekłych nie powoduje bólu

– uczucie tarcia i piasku pod powiekami

– uczucie mokrego oka

Przyczyny choroby gruczołów łzowych

Mniejsza niż normalnie ilość wydzieliny związana bywa z postępującym wiekiem. Ten sam problem mogą wywoływać u kobiet zmiany hormonalne następujące w okresie menopauzy.

Chorobliwe zmniejszanie produkcji łez charakterystyczne jest dla tzw. zespołu Sjogrena. Jest to przewlekła choroba typu reumatycznego, objawiająca się też zmianami w śluzówce oka i jamy ustnej, której bliższe przyczyny nie są znane.

Zwiększenie ilości wydzielanych łez następuje, jak każdy na pewno już sam nieraz to przeżył podczas p0łaczu. Taką samą reakcję wywołuje podrażnienie oka, np. ciałem obcym, krojenie cebuli, zranienie i zadrapanie, silne światło słoneczne lub zimno. Ostry stan zapalny gruczołów łzowych może występować w ramach innych chorób jak nagminne zapalenie przyusznic, szkarlatyna lub grypa. (więcej…)

Objawy podagry

Pierwszymi objawami podagry są silne napady bólu i bardzo mocno odczuwalne stany zapalne pojedynczych stawów (rzadkie są przypadki atakowania kilku narządów przez dnę moczanową).
Standardowe objawy to także zaczerwienienie, obrzęk i rozgrzanie okolic dużego palucha u stopy.

Kolejnym stadium jest tworzenie się guzków dnawych najczęściej w stawie śródstopo-paliczkowym, ale nie odosobnionymi przypadkami są powstające guzki w ścięgnach, małżowinie usznej i kaletkach maziowych. W tym okresie następują przewlekłe zmiany zapalne w stawach wraz z objawami narządowymi. (więcej…)

Zapalenia zewnętrznych żeńskich narządów płciowych

Stany zapalne zewnętrznych żeńskich narządów płciowych atakują głównie wargi sromowe mniejsze i większe. Choroba bardzo często pojawia się równocześnie z zapaleniem pochwy lub cewki moczowej. Czasem występuje również stan zapalny tzw. gruczołów Bartholina, mających swoje ujścia naw wargach sromowych mniejszych. Pierwsze objawy zapalenia zewnętrznych żeńskich narządów płciowych to pieczenie, świąd i ból podczas stosunku płciowego. Dolegliwości utrzymują się również w czasie siedzenia i chodzenia. Inne symptomy choroby to zaczerwienieni oraz obrzęk warg sromowych.

Objawy zapalenia zewnętrznych żeńskich narządów płciowych

– ból lub pieczenie podczas oddawania moczu, stosunku płciowego, siedzenia i chodzenia

– zaczerwienienie, obrzęk, narośl w obrębie warg sromowych

– świąd

Przyczyny stanów zapalnych zewnętrznych żeńskich narządów płciowych

Źródłem stanów zapalnych są zakażenia bakteryjne, grzybicze lub wirusowe. Infekcjom sprzyja brak higieny, noszenie ciasnej bielizny, kąpiele w publicznych basenach oraz przyjmowanie środków antykoncepcyjnych. Występowanie opisanych objawów przed lub podczas miesiączki może świadczyć o zakażeniu wirusem opryszczki. Stany zapalne mogą być także skutkiem reakcji alergicznych i podrażnienia błon śluzowych środkami higieny intymnej. Zapalenia warg sromowych występują częściej niż przeciętnie u kobiet z chorobami na tle zaburzeń przemiany materii np. z cukrzycą.

Leczenie stanów zapalnych zewnętrznych żeńskich narządów płciowych

Wybór terapii zależy od rodzaju zarazków i źródła zakażenia.

Co można zrobić samemu

Głównym nakazem jest rygorystyczne wręcz przestrzeganie higieny. Bieliznę należy zmieniać codziennie, wygotowywać i unikać noszenia ciasnej. W okresie choroby konieczne jest zaprzestanie kontaktów seksualnych. Nieprzyjemne dolegliwości można złagodzić stosując napary z rumianku lub otrąb w postaci nasiadówek, a ulgę przyniosą również kompresy z lodu. Ważne jest także utrzymywanie suchości w obrębie zewnętrznych narządów płciowych, przy czym ni nadaje się do tego puder, gdyż powoduje powstawanie strupków.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Stanów zapalnych w obrębie zewnętrznych żeńskich narządów płciowych nie wolno lekceważyć. Konieczna jest wizyta u lekarza, gdyż nawet lekkie zapalenie może stać się przyczyną rozległej infekcji i poważnych komplikacji. (więcej…)

Zespół nerczycowy

Jest to kliniczny zespół objawów towarzyszących schorzeniom nerek,. Występuje wówczas białkomocz (proteinuria), niedobór białka w surowicy krwi i ilościowe zmiany w składzie białkowym osocza krwi (hipoalbuminemia i dysproteinemia), nadmiar cholesterolu i trójglicerydów we krwi oraz obrzęki.

Przyczyny zespołu nerczycowego

Zespół nerczycowy jest wynikiem zwiększonej przepuszczalności kłębuszków włośniczkowych w korze nerkowej w stosunku do pewnych cząsteczek białka, które są wówczas intensywnie wydalane wraz z moczem.

Główną przyczyną są stany zapalne kory nerkowej. Zespół nerczycowy może też powstawać w wyniku innych chorób pierwotnych, które powodują zaburzenia pracy nerek. Są to głównie schorzenia na tle zaburzeń przemiany materii (głównie cukrzyca) oraz choroby zakaźne (np. kiła, gruźlica, zapalenie ości i stawów). Źródłem zespołu nerczycowego mogą być także reakcje alergiczne na niektóre leki, głównie na leki przeciwpadaczkowe, złoto, bizmut. Związki te mogą uszkadzać nerki.

Przyczyną choroby może być zażywanie narkotyków (heroiny), nowotwory nerek, jelit i oskrzeli.

Objawy występujące podczas zespołu nerczycowego

– obrzęki

– pienisty mocz

– obrzęki powiek

– obrzęk kostek

– częste infekcje skóry

– zmniejszona odporność na choroby zakaźne

zakrzepica i zatory naczyń krwionośnych

– podwyższony poziom cholesterolu

Wrodzony zespół nerczycowy

Jest chorobą rodzinną. Objawia się tuż po urodzeniu, równie często u dzieci obu płci, które zwykle rodzą się przedwcześnie; łożysko zazwyczaj jest duże i nieprawidłowe. Choroba wykazuje całkowitą odporność na leczenie. Dzieci, ku których nie zastosuje się dializ, umierają najczęściej w 1-2 roku życia. (więcej…)

Zapalenie spojówek

Spojówka, to cienka przezroczysta, bogato unaczyniona błona śluzowa wyścielająca wewnętrzną powierzchnię powiek, przednią powierzchnię twardówki i gałkę oczną aż do rogówki oka. Zapalenie spojówek to często nie tylko zapalenie samej błony śluzowej, ale także rogówki.

Przyczyny zapalenia spojówek

najczęściej zapalenie spojówek pojawia się z powodu ogólnego podrażnienia, na przykład przez dym, kurz, gorąco, zimno, wiatr, czy światło ultrafioletowe (podczas pobytu w górach, przy silnym nasłonecznieniu oraz przy pracach spawalniczych), jak również pyłki i leki (uczuleniowe zapalenie spojówek) oraz ciała obce w oku. Także silnie chlorowana woda może mocno podrażnić spojówki. U osób wrażliwych często wystarczy już nadmierny wysiłek oczu (długotrwałe czytanie przy złym oświetleniu albo źle dobrane okulary). Dalsze przyczyny to zakażenia spojówek przez bakterie i wirusy, także wirus opryszczki, powodujący grudkowate zapalenie spojówek.

Objawy zapalenia spojówek

– zaczerwienienie oka

– wzmożone łzawienie

– kłucie pod powiekami

– rano sklejone wydzieliną powieki

Zapalenie bakteryjne:

– powiększone węzły chłonne

– złe samopoczucie

– biały wyciek ropny

Zapalenie wirusowe:

– łzawienie i obrzęk

– przezroczysta wydzielina

Leczenie zapalenia spojówek

Zwykłe zapalenie spojówek leczy się kroplami do oczu (niezawierającymi kortyzonu) o działaniu przeciwzapalnym i ściągającym lub maścią do oczu. Przy zapaleniu spojówek wywołanym alergią stosuje się specjalne krople o działaniu odczulającym. W przypadku zapaleń spowodowanych zakażeniem bakteryjnym stosuje się maści do oczu zawierające antybiotyk. Zasadniczo jednak lekarz zawsze powinien stwierdzić, z jakim rodzajem zapalenia spojówek ma do czynienia w danym przypadku.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

W razie stwierdzenia jednego albo kilku wymienionych objawów należy udać się do okulisty. Tylko on może dokonać właściwego rozpoznania zapalenia oraz zadecydować, jakie leczenie będzie najskuteczniejsze. Zapalenie spojówek wywołane przez bakterie lub wirusy koniecznie musi być leczone przez okulistę, aby uniknąć komplikacji, takich jak bliznowacenie rogówki czy spojówek. (więcej…)